In deze column beschrijft Mitchell van der Koelen hoe wij terugkijkend op de vorige decennia kunnen concluderen wat voor impact ontwikkelingen vanuit de topklasse op middenklasse auto’s hebben gehad. Met de shift of luxury die zich de komende jaren lijkt in te zetten, ziet de toekomst van de auto er niet zo negatief uit als critici geloven.

Wie de media volgt, wordt meer en meer geconfronteerd met negatieve berichtgeving over auto’s. De algemene opinie over auto’s en met name over de toekomst van auto’s wordt steeds negatiever. Ten onrechte als u het mij vraagt. Wij zien het misschien nog niet zo goed, maar er zijn goede ontwikkelingen gaande. Wie de lijn der huidige ontwikkelingen voor de toekomst doortrekt, zal zien dat het echt niet zo slecht gesteld is met de toekomst van de auto. Momenteel komt de “shift of luxury” langzaam, haast onmerkbaar op gang. Wij zien het momenteel misschien niet zo, maar zo veel dingen die zich met name in de topklasse afspelen, geven hoop voor wat in de toekomst van het gros van de automobielen mag worden verwacht. Ik herinner mij nog de Audi 80 die mijn vader begin jaren ’90 als leaseauto mocht rijden. Destijds kon je er als autobezitter over opscheppen wanneer de portierramen niet met een slinger maar met een knopje elektrisch konden worden bediend. Enkele jaren later werd de trouwe 80 afgelost door een Mondeo die zelfs airconditioning, ABS en twee airbags aan boord had. Met name ABS was destijds een voorziening die mondjesmaat via de hogere klasses de middenklasse binnen kwam sijpelen.

Ontwikkelingen gaan doorgaans in golfbewegingen. Hoewel de jaren ’90 ontegenzeggelijk de boeken in zullen gaan als één van de meest innovatieve periodes uit de moderne menselijke geschiedenis, is vanuit het licht van het tweede decennium van de 21^e eeuw bezien de auto-industrie toch wat gestagneerd in de laatste jaren van de vorige eeuw. Kijk er de brochures maar op na: verder dan een hoop gepoch over acceleratietijden, topsnelheden en andere vermogen- en prestieverwante gegevens kwamen autofabrikanten niet. Enkele jaren eerder hadden de grootste noviteiten zich al voltrokken. Midden- en eind jaren ’90 stond de middenklasse auto stil, terwijl een andere hedendaagse graadmeter van evolutie – de computer – zich met de snelheid van het licht ontwikkelde: de ene Pentium werd afgelost door de andere en iedere videokaart was weer krachtiger dan zijn voorganger. Computers werden sneller, internet was in opkomst en bovendien werd al deze technologie steeds betaalbaarder voor de gewone consument. En auto’s in die periode? Tja… natuurlijk ging het nieuwe model wat harder dan zijn voorganger en zag alles er wat gelikter uit, maar daar hield het wel zo’n beetje op.

En nu zit 1/10 deel van de 21 eeuw er alweer op en zijn wij niet eens zo gek veel verder op de tijdlijn, maar toch is er veel veranderd. Computerfabrikanten proberen nog wel krampachtig hun nieuwste quad core processors aan de man te brengen, maar geen doorsnee consument meer die dit verschil merkt. Nee, neem dan auto’s: de awareness is toegenomen. Waar kritiek op een product stijgt, stijgen de ontwikkeling en vernieuwing mee. Waar de voor zijn tijd behoorlijk dik uitgeruste Mondeo van mijn vader destijds nog indruk maakte, vinden wij nu de meeste items van die standaarduitrusting terug in modellen in het A-Segment. Sterker nog: radio’s met mp3 spelers en zijairbags die op de kleintjes van nu vaak al standaard aanwezig zijn, daar had die Mondeo van weleer nog niet eens van gehoord. Als wij die Mondeo van begin jaren ’90 eens vergelijken met het fonkelnieuwe exemplaar dat mijn vader afgelopen week in ontvangst mocht nemen dan wordt in één klap duidelijk wat voor enorme stappen de auto-industrie misschien wel ongemerkt heeft gemaakt. Waar die jaren ’90 Mondeo niet eens zo’n heel groot gat sloeg met zijn voorganger Sierra, laat de nieuwste versie geen spaan heel van de middenklasser van toen. Interactieve LCD displays, automatische airconditioning, spraakbesturing, allerlei rijhulpsystemen, licht- en regensensoren…. zaken die zelfs op de topmodellen van BMW en Mercedes-Benz van begin jaren ’90 niet eens allemaal leverbaar waren. Shift of luxury is dat: wanneer voorheen luxe zaken bereikbaar worden voor de doorsnee consument.

Vond u deze ontwikkelingen bij nader inzien als snel gaan? Moet u dan eens opletten wat er nu gebeurt. De 2.0 liter viercilinder uit die inmiddels primitief geworden jaren ’90 Mondeo had een CO2-uitstoot van 208 g/km en energielabel F. De zojuist geïntroduceerde BMW ActiveHybrid 7 (de hybrideversie van de 7-Serie) scoort met een CO2-uitstoot van 219 g/km nagenoeg gelijk! In ongeveer 15 jaar tijd heeft de auto-industrie het dus voor elkaar gekregen om een auto uit de absolute topklasse het verbruik en de uitstoot mee te geven van een middenklasser van toen. Hoe onbereikbaar de meer dan een ton kostende BMW voor het gros van de automobilisten op dit moment ook moge zijn, de geschiedenis leert ons dat wat de standaard zet in de topklasse van nu, de norm zal worden in de middenklasse van anderhalf a twee decennia later. Tel daarbij op dat de technologische ontwikkelingen – met name op het gebied van alternatieve brandstoffen – zich nu sneller ontwikkelen dan ooit, dan kan ik u het volgende toekomstplaatje schetsen:

In 2025 zal mijn vader niet meer werken, maar als hij dat nog wel zou doen, dan zou een standaard rit met zijn middenklasse leaseauto er ongeveer zo uitzien: met zijn volledig elektrische of door waterstof aangedreven zero emission vehicle begeeft hij zich naar zijn bestemming. Het head-up display laat via breedband internet het laatste nieuws en streaming videos in zijn gezichtsveld zien terwijl de automatische rijassistent in samenwerking met het navigatiesysteem de auto bestuurt en ervoor zorgt dat hij precies op tijd op de vooraf ingestelde locatie arriveert. Eenmaal aangekomen parkeert de auto zichzelf volledig automatisch in op een plekje waar dat de meeste bestuurders zelf niet zou lukken. Na een lange dag werken, openen de portieren automatisch wanneer de auto detecteert dat hij eraan komt en hij neemt plaats in het interieur dat alvast op de ideale temperatuur is gebracht terwijl op de achtergrond zijn favoriete George Benson muziek voor de nodige ontspanning zorgt. Intussen stuurt de auto een draadloze boodschap naar huis waarin deze laat weten precies om 17.56 uur voor de deur te arriveren. Shift of luxury….